Đang tải...

Chơi giả vờ: vì sao "đóng vai" nuôi dưỡng trí tưởng tượng, ngôn ngữ và cảm xúc của con

Khi con "đóng vai" chủ tiệm, bác sĩ hay siêu nhân, đó không chỉ là chơi cho vui. Vì sao chơi giả vờ lại quan trọng với con, và cha mẹ có thể đồng hành thế nào?

Bạn có từng dừng lại quan sát khi con cầm chiếc cốc rỗng giả vờ uống nước, biến cái hộp giấy thành con tàu vũ trụ, hay nghiêm túc "bán kem" cho cả nhà? Có lúc cha mẹ thầm nghĩ: "Con chơi mấy trò tưởng tượng này có ích gì không, hay chỉ mất thời gian?" Đây là một băn khoăn rất thật và rất thường gặp. Tin tốt là: chơi giả vờ không hề vô nghĩa — đó là một trong những "công việc" quan trọng nhất của tuổi thơ.

Chơi giả vờ là gì, và vì sao lại quan trọng?

Chơi giả vờ (pretend play hay make-believe) là khi con dùng trí tưởng tượng để đóng vai và tạo ra những tình huống không có thật: làm bác sĩ, nấu ăn, mở tiệm, hay cho gấu bông đi ngủ. Theo Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), kiểu chơi này thường xuất hiện từ khoảng 2–3 tuổi và phát triển mạnh nhất trong giai đoạn mẫu giáo 3–5 tuổi.

Điều thú vị là chơi giả vờ gắn rất chặt với ngôn ngữ. Khi con lấy một vật để thay cho vật khác — coi cái muỗng là "micro", cái chăn là "áo choàng siêu nhân" — con đang tư duy bằng biểu tượng. Đây chính là nền tảng của ngôn ngữ, bởi từ ngữ cũng là những biểu tượng đại diện cho ý nghĩ và sự vật. Không ngẫu nhiên mà trẻ thường bắt đầu nói những từ đầu tiên vào đúng giai đoạn bắt đầu chơi giả vờ.

Những kỹ năng con đang luyện khi "chỉ chơi"

Cha mẹ và con cùng chơi đóng vai, kể chuyện tưởng tượng tại nhà

Cha mẹ có thể đồng hành thế nào?

Bạn không cần đồ chơi đắt tiền hay kịch bản cầu kỳ. Vài cách đơn giản dưới đây có thể làm ngay:

Còn chơi giả vờ trên màn hình thì sao?

Một số trò chơi nhập vai trên màn hình có thể khơi gợi ý tưởng cho con — ví dụ game Tiệm Kem Ngọt Ngào Của Wolfoo cho con tập đóng vai chủ tiệm: nhận yêu cầu, làm kem, phục vụ "khách". Trò này có thể luyện kỹ năng làm theo trình tự và ghi nhớ yêu cầu. Tuy nhiên, cần thành thật: không trò chơi màn hình nào thay thế được chơi giả vờ ngoài đời. AAP nhấn mạnh rằng chơi với đồ chơi truyền thống, dùng tay và mọi giác quan, thường mang lại chất lượng ngôn ngữ tốt hơn so với đồ chơi điện tử. Cách hay nhất là dùng game như một nguồn cảm hứng ngắn, rồi đưa con quay lại chơi đóng vai thật — tốt nhất là chơi cùng bạn hoặc cha mẹ.

Một lưu ý nhỏ: các trò chơi của Wolfoo được thiết kế phù hợp lứa tuổi; nếu có quảng cáo, chúng ở dạng phù hợp lứa tuổi và không cá nhân hoá theo trẻ. Bạn vẫn nên ngồi cạnh con trong những lần chơi đầu để cùng đặt giới hạn thời gian.

Câu nói mẫu khi chơi cùng con

Câu hỏi thường gặp

Con tôi 5 tuổi vẫn thích nói chuyện với đồ chơi — có bình thường không?

Hoàn toàn bình thường. Giai đoạn 3–5 tuổi là "mùa cao điểm" của chơi giả vờ. Việc con trò chuyện với gấu bông hay bạn tưởng tượng là dấu hiệu của trí tưởng tượng đang phát triển khỏe mạnh.

Chơi giả vờ có giúp con học giỏi hơn không?

Chơi giả vờ gắn liền với phát triển ngôn ngữ, tư duy và khả năng tự điều tiết — những nền tảng hỗ trợ việc học. Nhưng đây không phải "phép màu" giúp con thông minh hơn; hãy xem nó là một phần tự nhiên và quý giá của tuổi thơ, không phải bài tập thành tích.

Con chỉ muốn chơi một mình, tôi có nên xen vào?

Chơi một mình cũng rất tốt cho sự tập trung và sáng tạo. Bạn có thể quan sát, thỉnh thoảng "xin phép" tham gia, nhưng không cần ép. Hãy để con dẫn dắt.

Nguồn tham khảo