Đang tải...

Vì sao con chưa chịu chia sẻ đồ chơi? Hiểu tâm lý con và cách đồng hành

Con giành đồ chơi, hét lên "của con!" — không phải con hư. Hiểu vì sao chia sẻ là kỹ năng cần thời gian và cách đồng hành cùng con nhẹ nhàng.

Con đang chơi vui vẻ ở sân, một bạn nhỏ lại gần mượn đồ chơi, và thế là con ôm chặt món đồ vào lòng, hét lên "Của con!". Bạn thấy hơi ngượng, hơi lo, và tự hỏi: "Có phải mình dạy con chưa tốt không?". Nếu bạn từng trải qua khoảnh khắc đó, hãy thở ra nhẹ nhõm — bạn không hề đơn độc, và con bạn hoàn toàn bình thường.

Chưa chịu chia sẻ không có nghĩa là con ích kỷ

Điều nhiều ba mẹ chưa được nghe: với trẻ nhỏ, chia sẻ là một cột mốc phát triển, không phải một lựa chọn đạo đức. Theo tổ chức ZERO TO THREE, trẻ dưới 3 tuổi gần như chưa thể chia sẻ một cách thật sự, và kỹ năng chia sẻ chỉ bắt đầu hình thành rõ khoảng 3,5–4 tuổi. Trước độ tuổi đó, việc con giữ khư khư món đồ là hoàn toàn đúng với lứa tuổi.

Có hai lý do rất người lớn thường quên:

Thêm vào đó, quanh 2–3 tuổi con đang bận rộn khẳng định "con là một người riêng biệt". Câu "của con!" thật ra là cách con nói "con đang học mình là ai". Hiểu điều này giúp ta bớt lo, bớt trách, và điều chỉnh kỳ vọng cho phù hợp.

Bắt đầu từ "chờ đến lượt", đừng ép "chia sẻ"

Ép một đứa trẻ đang ôm đồ chơi phải đưa cho bạn thường tạo ra nước mắt chứ ít khi tạo ra lòng tốt. Một bước nhẹ nhàng và dễ hơn nhiều là chờ đến lượt. Chờ đến lượt cho con một cách an toàn để luyện tập chờ đợi và làm chủ cảm xúc — mà không phải "mất" món đồ mãi mãi.

Ba mẹ và con lần lượt chơi cùng nhau, thực hành chờ đến lượt một cách nhẹ nhàng

Vài cách thực hành trong ngày:

Câu nói mẫu cho ba mẹ

Trò chơi hợp tác — một sân tập nhẹ nhàng

Ngoài đời thực, trò chơi cùng nhau là nơi tuyệt vời để con luyện chờ đến lượt mà vẫn thấy vui. Các trò chơi mang tính hợp tác — nơi mọi người cùng về một phía để đạt mục tiêu chung — giúp con trải nghiệm cảm giác "cùng nhau thì vui hơn". Trong danh mục của Wolfoo, Wolfoo Hợp Sức! là một ví dụ: hai nhân vật phải phối hợp để vượt qua thử thách, một cách tự nhiên để nói chuyện với con về việc chờ nhau và giúp nhau.

Xin nói thẳng và trung thực: không một trò chơi nào có thể "dạy" con biết chia sẻ. Chia sẻ lớn lên từ mối quan hệ, từ sự lặp lại kiên nhẫn và từ tấm gương của người lớn. Một trò chơi hợp tác chỉ là một cơ hội nhỏ, vui vẻ để luyện tập — đặc biệt khi ba mẹ ngồi chơi cùng, thay phiên cầm thiết bị và trò chuyện. Các game của Wolfoo miễn phí chơi, thiết kế an toàn theo tiêu chuẩn COPPA; nếu có quảng cáo thì ở dạng phù hợp lứa tuổi và không cá nhân hoá theo hành vi của trẻ.

Khi nào chỉ cần kiên nhẫn thêm chút nữa

Phần lớn khó khăn quanh chuyện chia sẻ sẽ dịu đi khi con lớn hơn và khả năng tự chủ, thấu cảm phát triển. Bạn không cần "sửa" con gấp gáp. Hãy giữ kỳ vọng phù hợp lứa tuổi, làm mẫu việc chia sẻ trong chính gia đình, và ăn mừng những bước nhỏ. Nếu con lớn hơn 4–5 tuổi mà việc chơi cùng bạn luôn kết thúc trong căng thẳng dữ dội kéo dài, trò chuyện với bác sĩ nhi hay chuyên gia tâm lý trẻ em là điều hợp lý.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ mấy tuổi mới thật sự biết chia sẻ?

Kỹ năng chia sẻ thường bắt đầu rõ khoảng 3,5–4 tuổi. Trước đó, chờ đến lượt là bước đệm dễ hơn và phù hợp hơn.

Con giành đồ chơi của bạn, mình có nên bắt con trả lại ngay không?

Bạn có thể nhẹ nhàng đặt giới hạn ("Mình không giật đồ của bạn") và hướng dẫn chờ đến lượt, thay vì buộc con "phải chia sẻ" ngay. Làm mẫu và lời nói bình tĩnh hiệu quả hơn ép buộc.

Chơi game trên máy có giúp con biết chia sẻ không?

Không trực tiếp. Chia sẻ được học qua tương tác thật với người. Một trò chơi hợp tác chỉ là dịp để luyện chờ đến lượt cùng ba mẹ, và cần thời gian màn hình hợp lý, có người lớn đồng hành.

Nguồn tham khảo